Mua tài sản từ hành vi trộm, cắp có sao không?

Trong xã hội hiện đại, việc mua bán và trao đổi hàng hóa diễn ra hết sức sôi động. Tuy nhiên, không phải lúc nào người mua cũng nắm rõ nguồn gốc xuất xứ của tài sản mình mua. Một câu hỏi thường được đặt ra là: “Mua tài sản từ hành vi trộm, cắp có sao không?”. Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần xem xét các khía cạnh pháp lý liên quan đến hành vi này, cũng như những hậu quả mà người mua có thể phải đối mặt.

Hiểu rõ về hành vi mua tài sản từ trộm cắp

Trước khi đi sâu vào các khía cạnh pháp lý, điều quan trọng là phải hiểu rõ hành vi mua tài sản từ trộm cắp được định nghĩa như thế nào và các yếu tố cấu thành hành vi này.

Định nghĩa hành vi mua tài sản từ trộm cắp

Hành vi mua tài sản từ trộm cắp, hay còn gọi là tiêu thụ của gian, là hành vi cố ý mua, nhận, hoặc cất giữ tài sản mà người mua biết rõ hoặc có cơ sở để biết rằng tài sản đó có được do hành vi phạm tội mà có, chẳng hạn như trộm cắp, cướp giật, lừa đảo, hoặc các hành vi phạm tội khác. Hành vi này không chỉ bao gồm việc mua trực tiếp từ người phạm tội, mà còn bao gồm việc mua từ người trung gian, hoặc thông qua các kênh mua bán không chính thức, miễn là người mua có nhận thức về nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản. Việc xác định hành vi này đòi hỏi phải chứng minh được yếu tố lỗi của người mua, tức là họ biết hoặc phải biết về nguồn gốc phạm tội của tài sản.

Để xác định rõ ràng hành vi này, cần phải xem xét các yếu tố như giá cả bất thường, hoàn cảnh giao dịch đáng ngờ, hoặc thông tin mà người mua có được về người bán hoặc nguồn gốc tài sản. Ví dụ, nếu một người mua một chiếc điện thoại mới với giá chỉ bằng một nửa giá thị trường, và người bán không cung cấp được hóa đơn hoặc giấy tờ chứng minh nguồn gốc, thì đây là dấu hiệu cho thấy người mua có thể nghi ngờ về nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản. Trong trường hợp này, nếu người mua vẫn quyết định mua, họ có thể bị coi là có hành vi tiêu thụ của gian.

Hành vi này không chỉ gây thiệt hại cho chủ sở hữu hợp pháp của tài sản, mà còn tạo điều kiện cho tội phạm tiếp tục hoạt động, làm suy yếu trật tự xã hội và gây mất lòng tin vào pháp luật. Do đó, việc xử lý nghiêm minh hành vi này là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người bị hại và răn đe những người có ý định trục lợi từ hành vi phạm tội.

Các yếu tố cấu thành tội tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có

Căn cứ Điều 323 Bộ luật Hình sự 2015 quy định như sau:

Người nào không hứa hẹn trước mà chứa chấp, tiêu thụ tài sản biết rõ là do người khác phạm tội mà có, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Ngoài ra, theo hướng dẫn tại Điều 2 Thông tư liên tịch 09/2011/TTLT-BCA-BQP-BTP-NHNNVN-VKSNDTC-TANDTC có hiệu lực từ ngày 07/02/2012, hành vi tiêu thụ tài sản là một trong các hành vi như: mua, bán, thuê, cho thuê, trao đổi, cầm cố, thế chấp, đặt cọc, ký gửi, cho, tặng, nhận tài sản hoặc giúp cho việc thực hiện các hành vi đó. Đặc biệt, về mặt chủ quan, người thực hiện hành vi phạm tội phải biết rõ tài sản mà mình chứa chấp hoặc tiêu thụ là tài sản do phạm tội mà có nhưng không có hứa hẹn, bàn bạc hoặc thỏa thuận trước với người có tài sản do phạm tội mà có.

Theo quy định của Bộ luật Hình sự, tội tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có có các yếu tố cấu thành sau: Thứ nhất, về chủ thể, người phạm tội phải là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định. Thứ hai, về khách thể, hành vi phạm tội xâm phạm đến quyền sở hữu hợp pháp của người khác. Thứ ba, về mặt chủ quan, người phạm tội phải có lỗi cố ý, tức là biết rõ hoặc có cơ sở để biết tài sản có được do phạm tội mà có, nhưng vẫn thực hiện hành vi mua, bán, tàng trữ, hoặc sử dụng tài sản đó. Thứ tư, về mặt khách quan, hành vi phạm tội phải là hành vi mua, bán, tàng trữ, hoặc sử dụng tài sản do người khác phạm tội mà có.

Để chứng minh tội này, cơ quan điều tra phải thu thập đầy đủ các chứng cứ chứng minh các yếu tố trên. Ví dụ, cần chứng minh được rằng tài sản đó thực sự là tài sản do người khác phạm tội mà có, và người mua biết hoặc phải biết về nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản. Việc chứng minh yếu tố lỗi của người mua là một trong những thách thức lớn nhất trong quá trình điều tra và truy tố tội này. Cơ quan điều tra thường phải dựa vào các chứng cứ gián tiếp, như hoàn cảnh giao dịch, giá cả bất thường, hoặc lời khai của các nhân chứng, để suy đoán về ý thức chủ quan của người mua.

Ngoài ra, cần lưu ý rằng, việc tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có là một hành vi độc lập, không phụ thuộc vào việc người phạm tội ban đầu đã bị xử lý hay chưa. Ngay cả khi người trộm cắp hoặc cướp giật chưa bị bắt, người tiêu thụ tài sản vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Điều này nhằm đảm bảo rằng mọi hành vi vi phạm pháp luật đều bị xử lý nghiêm minh, và không ai có thể trục lợi từ hành vi phạm tội của người khác.

Phân biệt giữa mua tài sản trộm cắp và các hành vi vi phạm khác

Việc phân biệt giữa mua tài sản trộm cắp và các hành vi vi phạm khác là rất quan trọng để xác định đúng tội danh và áp dụng đúng khung hình phạt. Một trong những hành vi dễ bị nhầm lẫn nhất là hành vi chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có. Tuy nhiên, hành vi này khác với hành vi trộm cắp ở chỗ, người mua không trực tiếp tham gia vào hành vi trộm cắp ban đầu, mà chỉ mua hoặc nhận tài sản sau khi hành vi trộm cắp đã xảy ra. Ngoài ra, cần phân biệt với hành vi che giấu tội phạm, trong đó người che giấu biết rõ về hành vi phạm tội của người khác, nhưng lại cố tình che giấu thông tin hoặc giúp đỡ người phạm tội trốn tránh pháp luật.

Để phân biệt rõ ràng, cần xem xét kỹ lưỡng vai trò và hành vi của từng người liên quan. Nếu một người trực tiếp tham gia vào việc trộm cắp tài sản, thì họ sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trộm cắp. Nếu một người chỉ mua hoặc nhận tài sản sau khi hành vi trộm cắp đã xảy ra, và biết rõ hoặc có cơ sở để biết về nguồn gốc phạm tội của tài sản, thì họ sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có. Nếu một người biết về hành vi phạm tội của người khác, nhưng lại cố tình che giấu thông tin hoặc giúp đỡ người phạm tội trốn tránh pháp luật, thì họ sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội che giấu tội phạm.

Việc phân biệt rõ ràng giữa các hành vi này không chỉ giúp cơ quan điều tra xác định đúng tội danh, mà còn giúp tòa án đưa ra bản án công bằng và phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Đồng thời, nó cũng giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình trong việc phòng ngừa và tố giác tội phạm.

– Nếu bạn mua phải tài sản do người khác phạm tội mà có (ví dụ: tài sản do trộm cắp, cướp giật, lừa đảo…) nhưng bạn không biết hoặc không cơ sở để biết đó là tài sản phạm pháp thì bạn sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.

– Nếu bạn biết rõ hoặc có cơ sở để biết tài sản đó là do người khác phạm tội mà có (ví dụ: tài sản có dấu hiệu bất thường, giá bán quá rẻ, người bán có biểu hiện nghi vấn, tài sản còn nguyên tem, nhãn, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu không hợp lệ…) mà bạn vẫn cố ý mua thì bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có theo quy định tại khoản 1, Điều 323 Bộ luật Hình sự 2015.

Làm thế nào để phòng tránh mua phải tài sản trộm cắp?

Để bảo vệ bản thân khỏi những rủi ro pháp lý và tài chính, bạn cần trang bị cho mình những kiến thức và kỹ năng cần thiết để nhận biết và phòng tránh mua phải tài sản trộm cắp.

Kiểm tra nguồn gốc xuất xứ của tài sản

Một trong những cách hiệu quả nhất để phòng tránh mua phải tài sản trộm cắp là kiểm tra kỹ lưỡng nguồn gốc xuất xứ của tài sản trước khi quyết định mua. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những tài sản có giá trị lớn, như xe máy, ô tô, điện thoại di động, hoặc đồ điện tử. Bạn nên yêu cầu người bán cung cấp các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp của họ đối với tài sản, như hóa đơn mua hàng, giấy đăng ký xe, hoặc giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà đất. Nếu người bán không cung cấp được các giấy tờ này, hoặc các giấy tờ này có dấu hiệu bị làm giả, thì bạn nên cẩn trọng và không nên tiếp tục giao dịch.

Ngoài ra, bạn cũng nên tìm hiểu thông tin về người bán, như tên tuổi, địa chỉ, số điện thoại, hoặc thông tin tài khoản ngân hàng. Bạn có thể kiểm tra thông tin này trên mạng internet hoặc thông qua các kênh thông tin khác. Nếu người bán có lịch sử giao dịch đáng ngờ, hoặc có liên quan đến các hoạt động phi pháp, thì bạn nên tránh xa. Trong trường hợp mua xe máy hoặc ô tô cũ, bạn nên kiểm tra số khung, số máy của xe trên cơ sở dữ liệu của cơ quan công an, để đảm bảo rằng xe không bị mất cắp hoặc có tranh chấp về quyền sở hữu.

Việc kiểm tra nguồn gốc xuất xứ của tài sản có thể mất thời gian và công sức, nhưng nó sẽ giúp bạn tránh khỏi những rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có. Đồng thời, nó cũng góp phần vào việc ngăn chặn tội phạm và bảo vệ quyền lợi của người bị hại.

Cẩn trọng với những giao dịch bất thường

Những giao dịch bất thường thường là dấu hiệu cảnh báo rằng tài sản có thể là tài sản trộm cắp. Một trong những dấu hiệu bất thường thường gặp là giá cả quá rẻ so với giá thị trường. Nếu một người bán một tài sản với giá chỉ bằng một nửa hoặc một phần ba giá thị trường, thì bạn nên đặt câu hỏi về nguồn gốc của tài sản đó. Có thể tài sản đó là tài sản trộm cắp, hoặc là hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Ngoài ra, bạn cũng nên cẩn trọng với những giao dịch diễn ra vào thời điểm hoặc địa điểm bất thường, như vào ban đêm, ở những nơi vắng vẻ, hoặc thông qua các kênh mua bán không chính thức.

Một dấu hiệu bất thường khác là người bán không muốn cung cấp thông tin cá nhân hoặc thông tin về tài sản. Nếu người bán từ chối cung cấp tên tuổi, địa chỉ, số điện thoại, hoặc không muốn cho bạn xem giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản, thì bạn nên nghi ngờ về tính hợp pháp của giao dịch. Trong trường hợp mua bán trực tuyến, bạn nên kiểm tra kỹ thông tin về người bán, như số lượng đánh giá, phản hồi của khách hàng, hoặc thời gian hoạt động trên sàn giao dịch. Nếu người bán có nhiều đánh giá tiêu cực hoặc mới tham gia vào sàn giao dịch, thì bạn nên cẩn trọng.

Việc cẩn trọng với những giao dịch bất thường không chỉ giúp bạn tránh khỏi việc mua phải tài sản trộm cắp, mà còn giúp bạn tránh khỏi việc bị lừa đảo hoặc mua phải hàng kém chất lượng. Do đó, bạn nên luôn luôn cảnh giác và thận trọng trong mọi giao dịch mua bán.

Tìm hiểu về quyền và nghĩa vụ của người mua

Trước khi tham gia vào bất kỳ giao dịch mua bán nào, bạn nên tìm hiểu kỹ về quyền và nghĩa vụ của người mua theo quy định của pháp luật. Điều này sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi của mình và tránh khỏi những rủi ro pháp lý không đáng có. Theo quy định của pháp luật, người mua có quyền yêu cầu người bán cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác về tài sản, bao gồm nguồn gốc xuất xứ, chất lượng, và tình trạng của tài sản. Bạn cũng có quyền kiểm tra tài sản trước khi quyết định mua, và yêu cầu người bán bảo hành tài sản trong một thời gian nhất định.

Ngoài ra, bạn cũng có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ và đúng hạn cho người bán, và chịu trách nhiệm về tài sản sau khi đã mua. Nếu bạn phát hiện ra rằng tài sản có lỗi hoặc không đúng như cam kết của người bán, thì bạn có quyền yêu cầu người bán sửa chữa, đổi trả, hoặc bồi thường thiệt hại. Trong trường hợp xảy ra tranh chấp, bạn có quyền khởi kiện người bán ra tòa để bảo vệ quyền lợi của mình. Tuy nhiên, để có thể thắng kiện, bạn cần phải có đầy đủ chứng cứ chứng minh rằng người bán đã vi phạm hợp đồng hoặc gây thiệt hại cho bạn.

Việc tìm hiểu về quyền và nghĩa vụ của người mua không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi của mình trong các giao dịch mua bán, mà còn giúp bạn trở thành một người tiêu dùng thông thái và có trách nhiệm. Do đó, bạn nên dành thời gian để tìm hiểu và nắm vững các quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động mua bán.

Kết luận

Việc mua tài sản từ hành vi trộm cắp không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về mặt pháp lý và tài chính. Để tránh rơi vào tình huống này, người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, kiểm tra kỹ nguồn gốc xuất xứ của tài sản và cẩn trọng với những giao dịch bất thường. Đồng thời, việc trang bị kiến thức pháp luật về quyền và nghĩa vụ của người mua cũng là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi của bản thân và góp phần xây dựng một xã hội văn minh, an toàn.

Trên đây là nội dung chia sẽ về rủi ro khi mua tài sản từ hành vi trộm, cắp. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan, vui lòng liên hệ 0359 105 102 (ZALO) để được hỗ trợ kịp thời. Xin cảm ơn!

—————————————————

Công ty Luật Pháp Lý Mekong hoạt động với phương châm “Tận tâm – Hiệu quả – Uy tín” cho quý khách, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ.